Thích Đạt Ma Phồ Giác
Một chàng cư sĩ đã có vợ và con, ý thức được sự khổ não của đời sống
gia đình, nên anh thỏa thuận với vợ để được xuất gia. Cô vợ đồng ý, anh
ta được Phật tế độ và nhờ Phật chỉ dạy phương pháp diệt trừ ái dục. Sau
đó, anh một mình tiến vào rừng sâu, thực hành hạnh buông xả suốt ba năm,
nhưng không thành công, mà luôn khởi ý niệm thương nhớ về vợ con ngày
càng mãnh liệt. Buồn quá, anh quyết định hoàn tục, trở về đời sống gia
đình, vui vẻ sống bên con, bên vợ.
Phật biết điều này, nên Người dùng thần lực đến gặp và khéo léo
phương tiện để giúp đệ tử mình vượt qua đam mê luyến ái dục vọng. Kẻ bị
tù đày làm súc sinh, quỷ đói hoặc bị đọa địa ngục nhưng có ngày ra khỏi,
người vô minh, mê muội, vướng vào tiền bạc nhà cửa, luyến ái vợ con,
biết chừng nào mới hết khổ đau bởi luân hồi, sinh tử. Nói xong, Phật
dùng kệ để nhắc lại phương pháp hành trì:
Như chặt cây mà không bứng rễ
Cành nhánh vẫn mọc lại bình thường
Muốn trừ ái dục si mê
Bứng ngay rễ ý an nhiên thanh nhàn.
Cành nhánh vẫn mọc lại bình thường
Muốn trừ ái dục si mê
Bứng ngay rễ ý an nhiên thanh nhàn.
Vị đệ tử sau khi nghe lời Phật dạy, thường xuyên quán chiếu tinh cần, nên một thời gian sau chứng quả giác ngộ giải thoát.
Tâm tham ái dục vọng là một dòng chảy miên man vô tận, bởi các
thói quen lâu đời do ta đã huân tập. Chính nó đã ăn sâu vào tâm thức của
chúng ta, và theo ta từ vô thủy kiếp đến nay, chỉ cần ý khởi lên là tâm
niệm thèm khát trong ta sẽ trỗi dậy vô cùng mãnh liệt. Nếu ta lơ là,
bất giác một chút, thì nó nhanh chóng cuốn ta nhớ về dĩ vãng, quá khứ
chung đụng ái ân, như vị tỳ kheo trên. Do chấp ngã thấy thân này là
thật, nên ta dễ sinh kiêu mạn, và bám víu vào đó, dính mắc, chấp trước.
Những tư duy và nhận thức của ta đều có thể được tô điểm cho bản ngã lớn
thêm, nên ta say mê, đắm đuối vào ái dục, không biết chừng nào mới
thoát ra được. Phật dạy, ái dục từ tâm ý phát sinh, nó là đầu mối dẫn ta
đi trong luân hồi sinh tử để chịu khổ đau. Muốn dứt trừ nó cũng không
khó, chỉ cần ta chịu khó buông xả từng ý niệm khi nó phát sinh, và cứ
như thế, ta cố gắng duy trì bền bỉ, chuyển hóa từng ý niệm.
Đặc điểm của kinh là đức Phật sử dụng rất nhiều hình ảnh tuyệt
diệu. Một trong số đó là hình ảnh con tằm kéo cái kén làm thành tù ngục
để tự giam hãm nó. Trong một bản dịch khác đã dùng hình ảnh con nhện với
cái lưới của nó. Tuy nhiên cả hai hình ảnh đều cùng diễn tả một hành
động của kẻ thiếu trí tuệ, đó là tự giam mình trong tù ngục của dâm dục,
cái nhà tù do chính họ tự tạo ra mà không phải ai khác. Người trí thì
có khả năng chấm dứt và buông bỏ, không đoái hoài tới sắc dục, nên có
thể diệt trừ được tất cả khổ nạn.
Khi Phật còn tại thế, nhiều vị tỳ kheo đã chứng quả A La Hán nhờ quán về đề mục, “thân này gồm có 32 phần thể trược trong cơ thể”.
Nhờ quán như vậy, nên ta bớt tham đắm vào sắc thân ô uế; do đó, ta
không si mê, dính mắc, tham đắm vào ái dục. Chính ta tham muốn ái dục,
nên chấp trước, bám víu vào đó, mà làm khổ đau cho nhau. Không một ai có
thể phủ nhận sự hiện hữu của đau khổ trên cõi đời này. Đau khổ mà con
người phải gánh chịu ngày hôm nay là hậu quả do chúng ta đã làm những
nghiệp bất thiện trong quá khứ, chính lòng ham muốn ái dục là động cơ
thúc đẩy ta hành động tạo nghiệp từ thân, miệng, ý. Cũng chính ái dục
thúc đẩy con người luyến ái, bám víu, và dai dẳng đeo đuổi theo sự sống.
Lòng khát khao ham muốn ấy lôi cuốn con người từ kiếp sống này đến kiếp
sống khác, không có ngày thôi dứt.
(347)
Những người ái dục đắm chìmXuôi dòng ái dục vào miền khổ đauLọt vòng dây trói trước sauTựa như con nhện mắc vào lưới giăng.Ai mà dứt mọi buộc ràngKhông còn ái dục, chẳng vương não phiền.(348)
Mặc cho quá khứ trôi điNíu chi hiện tại, chờ gì tương laiRời mau bến thảm cuộc đờiVượt qua bờ nọ là nơi tuyệt vờiKhi tâm đã giải thoát rồiĐâu còn sinh lão nổi trôi xoay vần.
(349)
Người nào bị khuấy động nhiềuBởi tâm xấu ác, bởi điều bất lươngThường ham dục lạc vô cùng,Người mà dục lạc cầu mong tăng nhiềuTự mình một sớm một chiềuTrói mình thêm chặt vào theo não phiền.
(350)
Ai vui vì chẳng còn vươngTư tưởng bất thiện, bất lương loại trừ,Xác thân bất tịnh suy tưGiữ gìn chánh niệm, thích ưa điều lànhSẽ trừ ái dục vây quanhMa Vương ràng buộc phá nhanh dễ dàng.
Kẻ có tâm ý buông luông, phóng đãng, khi nhìn vào một người khác
phái sẽ cho đó là một cái gì tinh khiết, nên ham muốn thèm khát ái dục.
Họ không biết rằng, sự tăng trưởng lớn mạnh của ái ân, sẽ đem tới nhiều
hệ lụy khổ đau ràng buộc, giống như người phạm tội bị giam cầm trong
lao ngục.
Những ai biết vâng theo lời Phật dạy, thực tập chánh niệm tỉnh
giác, sẽ có khả năng thấy được người khác phái kia là bất tịnh, không
trong sạch; do đó, diệt trừ được tâm ham muốn, luyến ái, yêu thích, nên
thoát khỏi tai ương của nhiều hệ lụy khổ đau.
Ai bị chìm đắm và tự quấn mình trong chiếc lưới ái ân, tự che mình
bằng chiếc dù ái dục, sẽ giống như con cá tự chui vào lưới, bị cái lưới
ấy xiết chặt, giam hãm, không có ngày thoát ra. Ai xa lìa được tham muốn
dục vọng, không đi theo vết xe của ái ân, thì có thể vượt thoát ra
ngoài chiếc lưới ràng buộc, vì đam mê, dính mắc ái dục, do đó không còn
bị bất cứ một cái gì làm hại được nữa.
Khi Phật còn tại thế, gần thành Xá Vệ, có gia đình một ông trưởng
rất giàu có, nhưng lại tham lam, bỏn sẻn, keo kiết, chẳng khi nào biết
giúp đỡ một ai.
Một hôm ông thèm món thịt gà xé phay, mới bảo gia nhân bắt một
gà trống thiến to béo, mập mạp. Sau khi làm xong, ông cho người đóng kín
cửa lại để vợ con ông cùng thưởng thức món ăn khoái khẩu này. Phật biết
ông là người có duyên được độ, nên dùng thần thông đi thẳng vào nhà.
Ông nhà giàu thấy thế liền quát tháo ầm ĩ lên, “Sa môn tu hành gì mà
chẳng biết xấu hổ, nhà của người ta mà tự nhiên đi vào chẳng thèm hỏi ai
hết”.
Phật mới nói rằng, “tôi đi ăn xin đâu có gì là xấu hổ. Ông mới là
người đáng xấu hổ, ăn thịt cha mình mà không hay, không biết”. Ông nhà
giàu tức quá mới nói, “cha tôi chết đã lâu, tại sao Ngài dám nói bậy bạ
như thế?” – “Con gà ông đang ăn là cha ruột của ông đó, vì si mê tham
ái, luyến tiếc quá độ, mà sinh lại làm gà để cho ông và vợ con cùng làm
thịt để ăn. Đến như vợ của ông bây giờ là mẹ của ông đời trước, vì yêu
thương, ham thích ái ân, nên mới sinh lại làm vợ ông đó. Ông ngu si, mê
muội, lấy cha làm oán thù, lấy mẹ làm ân ái vui vầy, mà không biết tu
nhân tích đức, nên phải chịu nhiều hệ lụy khổ đau trong ba cõi sáu đường
không có ngày thôi dứt”.
Khi nghe Phật nói, trong lòng ông ăn năn, hối hận vô cùng, bèn
quỳ xuống xin Phật chỉ bày. Phật dùng thần lực để ông nhớ lại quá khứ,
nhờ vậy, ông phát tâm quy y và lãnh thọ năm giới. Phật nói, “nhân quả
nghiệp báo luôn theo ta như bóng với hình, dù trăm kiếp, ngàn đời vẫn
không mất; khi hội đủ nhân duyên, quả báo hoàn tự hiện. Tham ái, yêu
thương, luyến chấp, nên vợ chồng, cha mẹ, người thân cứ như thế mà tái
sinh trở lại; khi thì làm cha mẹ, khi thì làm vợ con, rồi cứ thế mà ăn
nuốt, giết hại lẫn nhau từ đời này sang kiếp khác”.
Như ông nhà giàu đó ăn thịt gà, mà không biết mình đang ăn thịt
cha mình, bởi người cha ngày xưa vì thương yêu, luyến ái đứa con trai,
nên bị sinh trở lại làm con gà trống thiến to béo, mập mạp. Rồi người mẹ
của ông cũng vậy, vì yêu thương, luyến ái con, rốt cuộc sinh trở lại để
làm vợ ông. Con người cứ như thế mà chịu khổ đau trong luân hồi sinh
tử, từ đời này, sang kiếp nọ, mà không có ngày thôi dứt. Hạnh phúc thay!
Gia đình ông trưởng giả nhờ có duyên gặp Phật mà thấy được nhân duyên
các tiền kiếp trước, nhờ vậy, ông và gia đình phát tâm quy y Phật, làm
người cư sĩ tại gia, giữ gìn năm giới pháp, quyết tâm ăn trường chay để
tránh tội khổ giết hại, ăn nuốt lẫn nhau.
Người tại gia khó khăn hơn trong việc dứt trừ ái dục trọn vẹn,
nên phải biết cách điều hòa, hạn chế lòng ham muốn. Tuy có gia đình, vợ
chồng con cái, nhưng Phật chế ra năm giới để giúp người tại gia tránh
bớt những lỗi đáng tiếc, mà cố gắng sống tốt, để làm tròn trách nhiệm và
bổn phận đối với gia đình, người thân, phục vụ tốt cho xã hội và hộ trì
cho Tam bảo.
Không giết hại mà còn hay giúp người, cứu vật, là mở rộng lòng từ
thương yêu bình đẳng đối với tất cả chúng sinh. Không gian tham, trộm
cướp, lường gạt của người khác, mà lại còn bố thí, cúng dường, giúp đỡ,
sẻ chia; nhờ vậy, không có ai bị mất mát tiền bạc, tài sản, mà không
phải lo lắng, sợ hãi. Vì không tà dâm nên vợ chồng sống vui vẻ, hạnh
phúc, không phá hoại hạnh phúc gia đình của người khác. Vì không nói dối
để dụ dỗ, lường gạt người, nên ta sống ở đâu cũng được mọi người giúp
đỡ, thương tưởng. Không rượu chè be bét, say sưa, nghiệp ngập, xì ke ma
túy, thì ta thông minh, sáng suốt, mà không gây khổ đau cho nhau.
Ái dục đối với người xuất gia thì phải dứt trừ, đối với người tại
gia thì phải biết điều hòa chừng mực, không quá si mê, đắm đuối và ta
phải luôn ý thức sự tác hại của nó còn hơn gông cùm, tù tội. Muốn ít,
biết đủ, là phương pháp rèn luyện cho ta biết cách làm chủ ham muốn nhờ
có trí tuệ sáng suốt mà vượt qua luới ái, lìa buộc ràng.
(351)
Mục tiêu ai đạt tới nơiKhông còn sợ hãi xa rời nhiễm ôXa lìa ái dục êm ruCắt đi gai chướng nhỏ to trong đờiMũi tên sinh tử nhổ rồiThân này là cuối, luân hồi còn đâu.
(352)
Xa lìa ái dục tầm thườngKhông còn luyến tiếc vấn vương bận lòngBao nhiêu giáo pháp tinh thôngLời văn, ý nghĩa vô cùng hiểu sâuLà người trí tuệ hàng đầuVĩ nhân đáng kính, còn đâu luân hồi,Thân này là cuối cùng rồi.
(353)
Như Lai vượt tất cả rồiLại còn thông suốt, sáng soi mọi bềBao nhiêu trói buộc dứt lìaThoát ly tất cả còn gì vấn vươngChú tâm trọn vẹn một đườngDiệt đi ái dục tầm thường thế gianTự mình chứng ngộ đạo vàngTa còn xưng tụng ai làm thầy đây!
Sau khi thành đạo, Phật nhớ lời thỉnh cầu của vua Tần Bà Sa La,
nên trở về nước Ma Kiệt Đà độ vua và hoàng tộc quy y Tam bảo. Do đó, nhà
vua phát tâm cúng dường Tịnh xá Trúc Lâm đầu tiên. Hoàng hậu Khema, một
trang tuyệt sắc giai nhân vô cùng xinh đẹp, bà rất tự hào và kiêu hãnh
về sắc đẹp nghiêng thành, đổ nước của mình, không một mỹ nhân nào có thể
sánh bằng. Một hôm, do lòng hiếu kỳ, bà đến Tịnh xá Trúc Lâm để tham
quan thắng cảnh. Bà vô cùng ngạc nhiên vì một sự thật quá ngỡ ngàng, bên
cạnh Phật là một người con gái xinh đẹp, kiều diễm, trẻ trung như tiên
nữ giáng trần; nhìn lại mình, bà cảm thấy tủi hổ khi so sánh với người
con gái ấy.
Người si mê, tham ái, bị kẹt trong lưới ngũ dục như con cá bị
vướng vào lưới, khó bề thoát ra. Khi ân ái đã sâu đậm, nhất là những
người phụ nữ đẹp, luôn luôn bị dính mắc, nên lúc nào cũng trau chuốt và
làm đẹp thân này. Tuy ái dục làm cho con người say mê, đắm đuối, và ràng
buộc con người chặt chẽ, nhưng đối với người có ý chí, có nghị lực, vẫn
có thể đối trị được dục ái, để được giải thoát và không còn bị phiền
muộn, khổ đau chi phối.
Hoàng hậu Khema từ xưa nay chưa bao giờ thấy một người con gái
nào xinh đẹp, kiều diễm đến thế, bà cứ đắm đuối nhìn người con gái ấy
mãi không chán. Đức Phật biết được tâm ý của bà, nên dùng thần lực làm
cho bà nhìn thấy cô gái xinh đẹp, duyên dáng, kiều diễm, trẻ trung, có
sức hấp dẫn quyến rũ ấy, bỗng dần dà trở nên già cả xấu xí. Cuối cùng,
cô ta chỉ còn là một túi da bọc xương trông thật ghê gớm. Qua đó, bà
bừng ngộ ra rằng, sắc đẹp thể chất, hình hài này là không thật có, nhận
ra tính cách vô thường tạm bợ của đời sống con người. Bà không ngờ, chỉ
trong thoáng chốc mà người con gái xinh đẹp ấy trở thành già nua và chết
chóc, trông chẳng khác nào con khỉ già khô đét.
Sau thời pháp, bà đến quỳ một bên, nhờ Phật khai thị nguyên lý vô
thường, đổi thay của một con người. Phật nói, “này, hoàng hậu Khema,
chúng sinh trong thế gian do đam mê, tham muốn ái dục, mà dòng sông tham
ái phát sinh như giếng sâu không đáy, tham được thì càng thêm tham, nên
cố tình tìm cách nắm giữ, ai làm mất mát đi thì sinh ra đau khổ. Nhưng
nếu tham mà không được, thì sinh ra nóng giận, hờn mát, ghen tuông, thù
ghét, nên tìm cách hủy diệt lẫn nhau. Từ đó, tâm si mê càng thêm dính
mắc luyến ái vào đó, mà không có ngày vượt thoát ra khỏi, vì lưới ái
càng buộc ràng hơn”. Khi bài pháp kết thúc, hoàng hậu Khema đã chứng quả
Dự Lưu vào dòng Thánh.
Bà xin vua Tần Bà Sa La được xuất gia học đạo. Nhà vua là một
Phật tử thuần thành, nên rất vui vẻ, chấp nhận cho bà ngay. Sau đó, ni
Khema siêng năng, tinh cần tu tập, không bao lâu đã chứng quả A la hán.
Bà là một trong những trưởng lão ni xuất sắc nhất trong thời kỳ đó, để
lại tiếng thơm muôn đời cho đến ngày hôm nay.
Có người thắc mắc hỏi, “vì sao bà xuất gia” – “vì tôi đẹp, nên tôi mới xuất gia chứ!”.
Người con gái, hay còn gọi là phái đẹp, tức là người có nhan
sắc mặn mà, dễ thương; tức là vẻ đẹp bề ngoài, vẻ đẹp có thể quyến rũ
và làm mê hoặc nhiều đấng mày râu. Người xuất gia phải thường xuyên quán
chiếu, xem xét, để phát sinh trí tuệ thấy biết đúng như thật, vướng vào
sắc đẹp làm cho ta luyến ái, sầu khổ, không ngày thôi dứt.
Chúng ta thử đi vào thực tế cuộc đời, từ quảng cáo, sách báo,
phim ảnh, đều tô son, điểm phấn cho cái đẹp của phụ nữ. Phụ nữ thích
mang đồ trang sức và làm đẹp là thói quen từ bao đời kiếp đến nay. Nhờ
vậy, các thẩm mỹ viện trang điểm sắc đẹp mọc lên như nấm. Sản phẩm làm
đẹp cho phụ nữ và các đấng mày râu bán chạy như tôm tươi. Để thu hút
đấng mày râu, các dịch dụ quảng cáo, quán xá, nhà hàng, khách sạn, ăn
uống, cà phê, giải khát, đều phải tuyển các phụ nữ trẻ đẹp để kích thích
lòng tham muốn ái dục. Khoa giải phẫu thẩm mỹ cũng đang rất thịnh hành,
nhiều người phụ nữ đến đó bơm ngực, làm mặt cho trắng đẹp ra, nhờ mọi
phương tiện thiện xảo để thay đổi, bù đắp những chỗ ta cho là không được
đẹp trên thân thể.
Người nào cũng muốn trang điểm cho vẻ đẹp bên ngoài thêm hấp dẫn,
nhất là phái nữ, nhưng bên trong thì không có gì là đẹp. Đó gọi là cái
thấy không chân lý, bởi vì nó không có thật, mà ta cứ tưởng là thật, nên
lúc nào ta cũng trau chuốt, tô điểm cho nó, vì sợ mọi người chê ta xấu.
Đó là một lẽ thật mà ta cần phải thường xuyên thực tập, quán chiếu, xem
xét về sự vô thường của thân này. Vô thường là một trong những phép
quán quan trọng của đạo Phật, chúng ta cần phải thực tập sâu sắc để
chuyển hóa được ngục tù của ái dục.
Hoàng hậu Khema nghĩ mình là hoa hậu thời bấy giờ, nên rất tự
hào, hãnh diện về sắc đẹp nghiêng thành, đổ nước của mình. Bà cho rằng,
toàn xứ Ấn độ chưa chắc có người con gái nào xinh đẹp như bà. Vừa là vợ
vua, vừa là một trang tuyệt sắc giai nhân, sống một đời vương giả, quyền
quý, cao sang, ai lại không ham, không thích sao được. Ấy thế mà, hôm
nay, chính mắt bà nhìn thấy một người con gái đẹp đến nỗi không có chỗ
nào chê được. Vậy mà trong phút chốc, từ một vẻ đẹp mỹ miều thay đổi,
biến dạng, để trở thành một bà già xấu xí, một xác chết ruồi bu, kiến
đậu, tanh hôi vô cùng. Nhờ vậy, bà thức tỉnh, ý thức được sự mong manh,
vô thường của con người sao quá nhanh chóng. Bà giảm bớt kiêu khí tự
hào, hãnh diện từ xưa nay, mà quỳ bên đức thế tôn xin Người chỉ dạy.
No comments :
Post a Comment